تاریخچه پارک

پارک‏های ‏علم‏ و ‏فناوری‏ برای ‏اولین‏ بار‏ در‏ آمریکا‏ شروع ‏به‏ فعالیت‏کردند.‏ نخستین‏ پارکی‏ که‏ به ‏عنوان ‏پارک‏ علم ‏و‏ فناوری‏ شناخته‏ شد ‏پارک‏ تحقیقاتی ‏استانفورد ‏بود‏که ‏طرح‏ و‏اندیشه ‏آن ‏در ‏سال ‏۱۹۵۱ ‏میلادی ‏مطرح ‏گردید. ‏این‏ پارک در‏ایالت‏ کالیفرنیا ‏واقع‏است‏ و‏زائیده‏ اندیشه‏های ‏فردریک‏ ترمن‏است‏ که‏ بعدها‏ به ‏پدر‏بزرگ ‏دره ‏سلیکون ‏مشهور‏گردید.‏ ترمن‏ با ایجاد‏ پارک ‏تحقیقاتی ‏استانفورد ‏اولین‏پارک‏ صنعتی‏ مبتنی‏ بر‏فناوری‏ برتر‏را ‏در ‏کنار دانشگاه‏ تأسیس ‏نمود ‏(نزدیکی ‏و ‏تعامل‏ بیشتر ‏پارک ‏های ‏علم‏ و ‏فناوری ‏با‏ دانشگاه ها‏ یکی‏ از ‏ارکان ‏موفقیت ‏پارک‏ها ‏و ‏لازمه‏ پیشرفت ‏در ‏دانشگاه ها‏ نیر ‏تلقی ‏می‏شود.) ‏در‏سال ‏۱۹۵۵ ‏میلادی ‏هفت  ‏شرکت ‏وارد ‏این‏ پارک ‏شدند‏ و ‏در‏ سال ‏۱۹۶۰ ‏میلادی تعداد‏ آنها ‏به‏۳۲ ‏شرکت ‏رسید ‏و ‏امروزه‏ بیش‏ از‏۱۴۰ ‏شرکت‏ فعال‏ در ‏۶۵۵‏ هکتار‏ از اراضی ‏این‏ پارک ‏به ‏فعالیت ‏اشتغال‏ دارند. ‏پارک ‏استانفورد‏ منشاء ‏شکل‏گیری  معروف ‏ترین ‏منطقه‏ فناورانه ‏جهان‏ یعنی‏ دره‏ سلیکون ‏است ‏و این‏ دانشگاه ‏به ‏عنوان ‏یکی  ‏از ‏بزرگترین ‏دانشگاه های‏‏‏‏‏‏‏‏‏ تحقیقاتی‏ جهان ‏شناخته ‏‏می‏شود. ‏پارک ‏مثلث ‏تحقیقاتی در ‏کارولینای ‏شمالی‏ پس ‏از ‏پارک‏ استانفورد ‏تأسیس‏شد. ‏در ‏اروپا‏ اولین ‏بار ‏در ‏ادینبورگ ‏اسکاتلند‏ پارک ‏تحقیقاتی‏ هریرو‏ت- وات‏ در‏سال ‏۱۳۴۴‏ میلادی‏ تأسیس‏شد ‏تا ‏سال ‏  ۱۹۷۰‏تنها ‏۲۱ ‏پارک ‏علمی ‏در‏ سراسر‏جهان ‏ وجود‏ داشت  ‏و ‏در ‏سال ‏۱۹۸۲ اولین ‏پارک‏ علمی ‏در‏کشورهای ‏اروپای ‏شمالی ‏در ‏فنلاند ‏ایجاد ‏شد ‏و‏ اولین ‏پارک‏ سوئدی ‏یک ‏سال‏ بعد‏ تأسیس‏شد ‏در‏سال‏۱۹۹۰ تعداد ‏پارک ها‏ به‏ ۲۷۱‏ و ‏تا ‏سال ‏ ۱۹۹۸۸‏ میلادی ‏ ۴۷۳‏ پارک‏ تحقیقاتی ‏یا ‏علمی‏ در ‏جهان ‏ایجاد‏ گردید.‏ شهرک ‏علمی ‏سوکوبا‏ در ‏ژاپن،‏ سوفیا ‏آ نتی‏ پلیس ‏در‏فرانسه ‏و ‏پارکهای‏ علمی ‏‏‏‏‏‏‏‏هریوت ‏وات ‏و‏ کمبریج ‏در ‏انگلستان‏ از ‏قدیمی‏ترین‏مکانهای ‏علمی ‏و ‏فناورانه ‏جهان ‏محسوب ‏می‏شوند.‏

هدف  ‏فلسفه‏ اصلی ‏تأسیس ‏پارک های ‏علم ‏و ‏فن‏آوری ‏افزایش ‏ثرو‏ت ‏در ‏جامعه‏ از ‏طریق ‏تشویق ‏و ‏ارتقای ‏فرهنگ‏ نوآوری ‏و ‏افزایش ‏رقابت‏ سازنده ‏میان ‏شرکت ها ‏و ‏مؤسساتی‏ است ‏که‏ متکی ‏بر ‏علم ‏و‏ دانش ‏در ‏محیط ‏پارک ‏فعالیت‏ می‏کنند.‏

برای ‏دستیابی ‏به ‏این ‏هدف ‏یک‏ پارک ‏با ‏ایجاد ‏انگیزش ‏و ‏مدیریت‏ جریان،‏ دانش‏ و‏ فن‏آوری ‏میان ‏دانشگاه ها،‏ مراکز ‏تحقیق ‏و‏ توسعه، ‏شرکت های ‏خصوصی ‏و ‏بازار،‏ ایجاد‏ و ‏رشد ‏شرکت ‏های ‏متکی ‏بر ‏نوآوری ‏را ‏از‏طریق ‏ایجاد ‏مراکز ‏رشد ‏و ‏فرایندهای ‏‏زایشی‏ تسهیل‏ می‏نمایند .‏

پارک های‏علم‏ و‏ فناوری‏ نه ‏تنها‏ در ‏ارتباط ‏با‏ فناوری های ‏نوین ‏فعالیت ‏می‏کنند ‏بلکه‏ فعالیت ‏آنها ‏در‏ارتباط ‏با ‏ارائه‏ خدمات ‏پیشرفته،‏ فرایند‏های‏ تحقیق ‏و ‏توسعه، ‏ایجاد ‏شرکت‏های ‏جدید، ‏انتقال‏ فناوری‏ و ‏بازاریابی ‏نیز‏ بوده‏‏‏‏‏‏‏‏ است. اما ‏اولویت ‏این ‏مراکز ‏بیش ‏از ‏هر ‏چیز ‏دیگر، ‏فعالیت ‏مرتبط‏ با‏ فرایندها، ‏روش‏ها و‏ رفتارهای کار آفرینانه ‏که‏ هدف‏ از‏آنها‏ ایجاد ‏ارزش ‏افزوده ‏برای ‏تمامی‏ عناصر ‏مختلف ‏در ‏شرکتها ‏می‏باشد ‏است.‏ این ‏ارزش ‏افزوده ‏شامل ‏تولید،‏ فعالیت‏های ‏تولیدی ‏و ‏مدیریت ‏و ‏بازاریابی ‏در ‏شرکت ها‏ می شود.‏ در ‏اقتصاد‏ امروز‏که ‏ابعاد ‏جهانی‏ پیدا‏ کرده ‏است ‏شرکت‏ها  ‏فقط ‏از طریق‏ نوآوری ‏قادر‏خواهند‏ بود‏ از ‏پیشرفت‏ و ‏جایگاه‏ خود‏ در ‏بازار ‏جهانی ‏اطمینان ‏حاصل ‏نموده ‏و‏ به‏ اندازه‏ کافی ‏قوی ‏شوند ‏تا‏ سال ها ‏بتوانند ‏در ‏اقتصاد ‏بین ‏المللی ‏عرض ‏اندام نمایند ‏و ‏باعث ‏شکوفایی ‏اقتصاد ‏ملی ‏شوند.‏ ‏

نوآوری ‏از ‏دیدگاه‏ استانی ‏و ‏ملی‏ نیز ‏از ‏اهمیت‏ زیادی ‏برخوردار ‏است.‏ به‏ طوری‏که ‏از ‏طریق ‏ایجاد‏ محیط ‏مناسب‏ برای ‏نوآوری‏ در ‏سطح ‏ملی‏ و‏ استانی ‏به‏ شرکت ها ‏و‏ صنایع ‏اجازه‏ می‏دهند ‏که‏ رشد‏ نموده‏ و‏ در ‏نتیجه‏ سود ‏بیشتری ‏به ‏دست ‏آورده ‏و‏ اشتغال ‏بیشتری ‏ایجاد‏ نمایند ‏و ‏از‏ این‏ طریق ‏مهمترین‏ هدف‏ در ‏سیاست‏های‏ توسعه ‏که‏ همان افزایش  ‏رفاه ‏اجتماعی ‏و ‏ارتقاء‏ سطح‏ زندگی‏ شهروندان ‏است ‏قابل‏ دستیابی‏است. ‏در‏ خصوص‏نقش ‏فوق‏الذکر‏پارکهای‏علم ‏و‏فناوری ‏می‏بایستی ‏دو‏ نکته ‏اساسی ‏را ‏تأکید ‏نمود. اول ‏اینکه این‏مراکز‏ باید ‏ابزاری ‏برای ‏دستیابی‏ به ‏اهداف‏ خاص‏ تلقی‏ شوند ‏نه‏ آنکه ‏خود ‏هدف ‏باشند‏ و‏ دوم ‏این ‏مراکز ‏ثابت ‏نموده‏اند ‏که ‏می توانند ‏عناصر ‏پر‏قدرتی ‏برای ‏توسعه استانی ‏و ‏منطقه‏ای ‏باشند‏ به ‏شرط ‏این ‏که ‏مدل‏‏‏‏‏‏‏‏‏ مناسبی ‏از ‏آنها‏ با ‏توجه‏ به‏ شرایط‏ منطقه‏ای ‏انتخاب‏ و‏پیاده‏ گردد.‏ در ‏این ‏مورد ‏بهترین ‏روش ‏حمایت ‏از‏ توسعه ‏منطقه‏ای ‏تمرکز ‏بر‏ روی شرکت ها‏ و‏کار‏آفرینان ‏است.‏ لذا‏ نقش‏ زیر ‏بنایی ‏پارک ها،‏ ارائه‏ تسهیلات ‏و‏ حمایت ‏فعال ‏از ‏ایجاد‏ شرکت های ‏محلی متکی‏ بر‏نوآوری ‏و ‏افزایش‏ قدرت ‏رقابت ‏در ‏موسسات ‏موجود ‏در‏ منطقه ‏است. به‏ طوری‏که‏ پارک های‏ علم ‏و ‏فناوری ‏علاوه‏ بر‏حمایت‏ از‏شرکت های ‏جدید، ‏ باید‏ اهمیّت ‏یکسانی ‏را‏ برای‏ افزایش ‏قدرت ‏رقابت در ‏شرکت های  موجود‏ در ‏استان ‏و ‏بخش‏ های‏ مرتبط ‏با‏ فعالیت‏ پارک ‏قائل ‏باشند.‏